Wanneer het binnen een gezin niet goed gaat, heeft dat meestal invloed op iedereen. Misschien zijn er veel conflicten, maken jullie je zorgen om één van de kinderen of lukt het steeds minder goed om elkaar te begrijpen. Soms lijkt één gezinslid het probleem te hebben, terwijl wat er gebeurt nauw samenhangt met de manier waarop jullie als gezin op elkaar reageren.
In mijn praktijk in Utrecht bied ik gezinstherapie aan gezinnen die samen willen onderzoeken waar ze in vastlopen. Als systeemtherapeut kijk ik daarbij niet alleen naar één persoon, maar vooral naar wat er tussen gezinsleden gebeurt.
Als het binnen het gezin vastloopt
Een gezin verandert voortdurend. Kinderen worden ouder, de verhouding tussen ouders en kinderen verandert en iedere levensfase stelt weer andere eisen aan een gezin.
Soms lukt het goed om je als gezin aan zulke veranderingen aan te passen. Op andere momenten ontstaan er spanningen of patronen waar jullie samen moeilijk uitkomen.
Er kunnen bijvoorbeeld steeds dezelfde conflicten ontstaan. Een kind trekt zich terug of wordt juist steeds bozer. Ouders verschillen van mening over hoe ze met een situatie moeten omgaan. Of jullie merken dat er thuis veel spanning is, terwijl niemand precies weet hoe dat veranderd kan worden.
In gezinstherapie proberen we eerst samen te begrijpen wat er gebeurt.
Niet één persoon is het probleem
Wanneer één gezinslid klachten of problemen heeft, komt de aandacht gemakkelijk vooral bij die persoon te liggen.
Vanuit systeemtherapie kijken we breder.
Een gezin vormt een systeem waarin iedereen elkaar beïnvloedt. Wanneer één persoon iets doet, reageren anderen daarop. Die reacties hebben vervolgens weer invloed op de eerste persoon.
Zo kunnen patronen ontstaan waarin iedereen begrijpelijk reageert vanuit zijn of haar eigen positie, maar waarin het gezin als geheel toch steeds verder vastloopt.
Het doel is daarom niet om te bepalen wie er schuldig is of wie er moet veranderen. We onderzoeken samen welke patronen zijn ontstaan en wat ieder gezinslid daarin doet.
Wanneer je het patroon kunt herkennen, wordt het ook gemakkelijker om er iets anders tegenover te zetten.
Ouders en kinderen
De relatie tussen ouders en kinderen verandert gedurende het leven.
Een jong kind heeft iets anders nodig van zijn ouders dan een puber of een volwassen kind. Naarmate kinderen zelfstandiger worden, moeten ouders soms leren meer ruimte te geven. Kinderen moeten op hun beurt steeds meer verantwoordelijkheid voor zichzelf leren nemen.
Dat proces verloopt niet altijd zonder spanning.
Soms wordt de afstand tussen ouder en kind groot. Soms ontstaan juist problemen doordat loslaten moeilijk is. Ook kunnen oude conflicten of pijn ervoor zorgen dat ouders en kinderen elkaar steeds opnieuw op dezelfde manier benaderen.
Binnen gezinstherapie kunnen we onderzoeken wat ieder nodig heeft en hoe jullie opnieuw met elkaar in gesprek kunnen komen.
Wat neem je mee uit je eigen gezin?
Ouders zijn zelf ook ooit kinderen geweest.
Hoe je bent opgegroeid, wat je thuis hebt geleerd over relaties en hoe er in jouw gezin werd omgegaan met emoties, conflicten, grenzen en verantwoordelijkheid kan invloed hebben op hoe je later zelf partner of ouder bent.
Dat betekent niet dat je automatisch hetzelfde doet als je eigen ouders. Soms probeer je juist heel bewust het tegenovergestelde te doen.
Maar ook dan kan je eigen geschiedenis een belangrijke rol spelen.
Daarom kan het binnen gezinstherapie zinvol zijn om niet alleen te kijken naar wat er nu in jullie gezin gebeurt, maar ook naar wat ouders en andere gezinsleden uit hun eigen geschiedenis meenemen.
Ruimte voor verschillende perspectieven
Binnen een gezin kan iedereen dezelfde situatie heel anders beleven.
Wat voor een ouder bedoeld is als betrokkenheid, kan door een kind worden ervaren als controle. Wat voor een kind voelt als behoefte aan ruimte, kan door een ouder worden ervaren als afwijzing.
Het ene perspectief hoeft daarbij niet het juiste en het andere het verkeerde te zijn.
In de gesprekken probeer ik ruimte te maken voor de verschillende ervaringen binnen het gezin. Wat gebeurt er bij jou? Wat zie jij bij de ander? En klopt dat eigenlijk met wat die ander zelf ervaart?
Door daar samen naar te kijken, kan er meer begrip ontstaan voor de positie van ieder gezinslid.
Samengestelde gezinnen
In een samengesteld gezin komen verschillende geschiedenissen, relaties en verwachtingen bij elkaar.
Er zijn bestaande banden tussen ouders en kinderen, er ontstaan nieuwe relaties met een partner en eventuele stiefkinderen en soms spelen voormalige partners eveneens een rol in het grotere familiesysteem.
Dat kan veel vragen van alle betrokkenen.
Wie heeft welke rol? Hoeveel ruimte krijgt een nieuwe partner in de opvoeding? Hoe ga je om met verschillen tussen de gezinnen waaruit jullie komen? En hoe zorg je ervoor dat zowel de partnerrelatie als de relaties met de kinderen voldoende ruimte krijgen?
Wanneer daarin spanningen ontstaan, kunnen we samen onderzoeken welke patronen zich binnen het samengestelde gezin hebben ontwikkeld en wat nodig is om beter met de verschillende posities en belangen om te gaan.
Veranderingen en moeilijke gebeurtenissen
Soms komt een gezin onder druk te staan door een gebeurtenis of verandering waar niemand om heeft gevraagd.
Dat kan bijvoorbeeld een scheiding, ziekte, verlies of een andere ingrijpende verandering zijn. Ieder gezinslid kan daar op zijn eigen manier op reageren.
Juist doordat die reacties verschillen, kan het moeilijk zijn om elkaar te begrijpen op een moment waarop jullie elkaar eigenlijk hard nodig hebben.
In gezinstherapie kan ruimte worden gemaakt voor die verschillende reacties en voor wat de verandering voor ieder gezinslid betekent.
Mijn ervaring met gezinnen
Voordat ik mijn eigen praktijk begon, heb ik jarenlang gewerkt met kinderen, jongeren, volwassenen en gezinnen.
Naast mijn opleiding tot systeemtherapeut heb ik de Post-HBO-opleiding Intensieve Ambulante Gezinsbegeleiding gevolgd. In mijn eerdere werk heb ik onder andere gezinnen begeleid binnen de jeugdhulpverlening en de geestelijke gezondheidszorg.
Als NVRG-geregistreerd systeemtherapeut kijk ik naar het gezin als geheel, maar ook naar de afzonderlijke mensen daarbinnen. Iedereen heeft zijn eigen geschiedenis, behoeften en verantwoordelijkheid, terwijl jullie tegelijkertijd met elkaar verbonden zijn.
Mijn uitgangspunt is niet dat een therapeut komt vertellen hoe jullie als gezin zouden moeten functioneren. We onderzoeken samen wat er gebeurt, wat niet meer werkt en waar mogelijkheden liggen om iets te veranderen.
Willen jullie onderzoeken wat er binnen jullie gezin gebeurt en hoe jullie samen verder kunnen? Neem dan gerust contact met mij op.
Roeland van Peer
Systeemtherapeut en supervisor
Geregistreerd bij de NVRG
